Böbreğin Tamamen Alınması: Robotik Radikal Nefrektomi

Radikal nefrektomi, tümörlü böbreğin tamamının çıkarıldığı ameliyattır. Robotik radikal nefrektomide bu ameliyat, cerrahın konsoldan yönettiği robotik kollarla, karın duvarındaki küçük deliklerden yapılır.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Böbreğinizin tamamının mı yoksa yalnızca tümörlü kısmının mı çıkarılacağı; kitlenin boyutu, böbrek içindeki yeri, damara uzanım olup olmadığı ve diğer böbreğinizin durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Robotik nefrektomi, böbrek alınması ameliyatı — kime gerekiyor?

Bu ameliyat hastaların aramasında robotik böbrek ameliyatı, böbrek alınması ameliyatı ya da robotik nefrektomi olarak geçer. Tam adı robotik radikal nefrektomi: böbreğin tamamının, çevresindeki yağ dokusuyla birlikte çıkarılması.

Önce şunu söylemek gerekir: böbrek tümörü demek, böbreğin alınması demek değildir. Kılavuzların önceliği, teknik olarak mümkün olan her durumda böbreği korumaktır. Tümörün tamamını çıkarıp sağlam dokuyu bırakmak mümkünse yapılması gereken budur — buna robotik böbrek ameliyatı denir.

• Tümör büyükse ve böbreğin büyük bölümünü kaplıyorsa
• Tümör böbreğin ortasına, damar ve toplayıcı sisteme komşu yerleşmişse
• Böbrek fonksiyonu zaten ileri derecede bozulmuşsa ve korunacak doku işe yaramayacaksa
• Tümör böbrek dışına yayılmışsa veya toplardamar içine uzanıyorsa

Bu durumlarda böbreğin tamamının alınması doğru karardır ve bunu geciktirmek hastaya zarar verir. Tek böbrekle yaşamak çoğu insanda mümkündür; kalan böbrek zamanla işin bir bölümünü üstlenir. Ancak tansiyon, şeker ve ağrı kesici kullanımının takibi bundan sonra daha önemli hale gelir.

Kendi tümörünüzün boyutuna göre hangi seçeneğin konuşulacağını böbrek sayfasındaki araçla görebilirsiniz.

Hangi hastalarda böbreğin tamamı alınır?

• Tümör büyükse ve böbreğin önemli bir kısmını tutmuşsa.
• Tümör böbreğin merkezinde, ana damarları ve toplayıcı sistemi sararak yerleşmişse.
• Tümör böbrek toplardamarına veya ana toplardamara (vena kava) uzanmışsa.
• Çevre yağ dokusuna veya böbrek üstü bezine yayılım varsa.
• Böbreği koruyan ameliyat denendiği hâlde kanama veya tümör sınırı nedeniyle sürdürülemiyorsa.

Bunların dışındaki, özellikle 4 santimden küçük ve dışa doğru yerleşmiş tümörlerde böbreği korumak tercih edilir. Ayrıntısı robotik parsiyel nefrektomi sayfasında.

Ameliyat adım adım nasıl yapılıyor?

1. Genel anestezi verilir; hasta yan yatar pozisyona alınır, karın gazla şişirilir.
2. Karın duvarına 1 santimlik üç-dört delik açılır; kamera ve robotik kollar yerleştirilir.
3. Bağırsaklar böbreğin önünden nazikçe ayrılır ve böbrek ortaya konur.
4. İdrar kanalı (üreter) bulunur ve aşağı doğru takip edilir.
5. Böbreğe giden atardamar ve toplardamar ayrı ayrı ortaya konur, önce atardamar sonra toplardamar kapatılıp kesilir. Bu sıra kanamayı önlemek için önemlidir.
6. Böbrek, çevresindeki yağ dokusuyla birlikte serbestleştirilir. Gerekiyorsa böbrek üstü bezi de aynı blok içinde alınır.
7. İdrar kanalı uygun seviyeden kesilir.
8. Gerekliyse ana damar çevresindeki lenf bezleri çıkarılır.
9. Böbrek kapalı bir torba içine alınır, deliklerden biri bir miktar genişletilerek dışarı çıkarılır ve delikler kapatılır.

Böbrek üstü bezi her zaman alınır mı?

Hayır. Eskiden rutin olarak alınırdı, bugün gerek görülmedikçe yerinde bırakılır. Tümör böbreğin üst kutbunda ve böbrek üstü bezine komşuysa veya görüntülemede bezde şüpheli bir görünüm varsa, bez de aynı ameliyatta çıkarılır. Böbrek üstü bezinin kendi hastalıkları için yapılan ameliyatı robotik adrenalektomi sayfasında anlattım.

Toplardamara uzanan tümörler

Böbrek kanserinin bir özelliği, böbrek toplardamarı içinden ilerleyerek ana toplardamara uzanabilmesidir. Bu durumda tümörün damar içindeki uzantısı da çıkarılır. Uzantının seviyesi ameliyatın kapsamını belirler ve bazı hastalarda damar cerrahisi desteği gerekir. Bu nedenle ameliyat öncesi görüntülemede damar içi uzanımın nereye kadar gittiği ayrıntılı değerlendirilir.

Ameliyattan sonra ilk günler

• Ameliyat günü akşamı ayağa kaldırılırsınız; ertesi gün ağızdan beslenmeye başlanır.
• Karın içine ince bir dren konabilir; bir-iki gün içinde alınır.
• Mesane sondası genellikle ilk gün çıkarılır.
• Taburculuk çoğunlukla ameliyattan sonraki 2-3 gün içinde olur.
• İlk dört-altı hafta ağır kaldırmaktan uzak durulur; yürüyüş serbesttir ve önerilir.

Tek böbrekle yaşamak

Diğer böbreğiniz sağlamsa, tek böbrek vücudun ihtiyacını karşılar ve zamanla bir miktar büyüyerek yükü üstlenir. Yine de uzun vadede dikkat edilmesi gereken birkaç şey vardır: tansiyonun kontrol altında tutulması, şeker hastalığı varsa iyi yönetilmesi, ağrı kesici olarak kullanılan bazı ilaçlardan (nonsteroid antiinflamatuvarlar) kaçınılması ve yeterli sıvı alınması. Böbrek değerleri ve tansiyon takibi düzenli yapılır. Temas sporlarında tek böbreğin korunması konusunda ayrıca konuşmak gerekir.

Patoloji sonucu ve takip

Çıkarılan böbrek bütün olarak patolojiye gönderilir. Rapor tümörün alt tipini, derecesini, böbrek dışına çıkıp çıkmadığını, damar içi uzanımı ve lenf bezlerinin durumunu gösterir. Bu rapor evreyi kesinleştirir ve takip planını belirler. Takip, akciğer ve karın görüntülemesi ile kan tahlilleri kullanılarak, evreye göre belirlenen aralıklarla yapılır. İleri evre hastalarda ameliyat sonrası ilaç tedavisi gündeme gelebilir.

Sık sorulan sorular

Ameliyat ne kadar sürüyor?

Robotik radikal nefrektomi genellikle iki saat civarında sürer. Tümörün büyüklüğü, çevre dokulara yapışıklık ve damar içi uzanım süreyi uzatır.

Neden böbreğimin bir kısmı kurtarılmıyor?

Böbreği korumak her tümörde teknik olarak mümkün değildir. Tümör büyükse, böbreğin merkezinde damarları sarmışsa veya damara uzanmışsa, böbreği korumaya çalışmak hem kanseri geride bırakma hem de ciddi kanama riski doğurur. Bu durumda doğru olan böbreğin tamamının çıkarılmasıdır.

Tek böbrekle diyalize girer miyim?

Diğer böbreğiniz sağlamsa çoğu hastada diyaliz gerekmez. Ameliyat öncesi böbrek değerleriniz sınırdaysa, şeker veya tansiyon hastalığınız varsa risk artar; bu yüzden bu hastalarda böbreği koruyan ameliyat önce değerlendirilir.

Açık ameliyattan farkı ne?

Kanser açısından ameliyatın kapsamı aynıdır. Fark iyileşmededir: büyük kesi açılmadığı için kanama ve ağrı daha az olur, hastanede kalış ve normal hayata dönüş kısalır.

Ameliyattan sonra ilaç tedavisi gerekecek mi?

Tümör böbrekle sınırlı kalmışsa genellikle gerekmez, takiple izlenirsiniz. Patolojide riskli özellikler varsa veya yayılım saptanmışsa ilaç tedavisi değerlendirilir. Bu karar patoloji raporu elimize geçtikten sonra verilir.

Ne zaman işime dönebilirim?

Masa başı işler için genellikle iki-üç hafta yeterlidir. Ağır beden gücü gerektiren işlerde dört-altı hafta beklenir.

Başka şehirden geliyorsanız: hangi tetkiklerle gelmeniz gerektiği, ameliyat günü ve İstanbul’da kalacağınız süre önceden netleştirilir. Başka şehirden geliyorsanız izlenecek adımlar.

Bu ameliyatı kim yapıyor?

Robotik radikal nefrektomi, yani böbreğin tamamının robotik yolla alınması, Prof. Dr. Oktay Akça’nın uyguladığı ameliyatlar arasındadır. Tümörün yeri ve büyüklüğü uygun olduğunda önce böbreği koruyan parsiyel nefrektomi değerlendirilir. Prof. Dr. Oktay Akça, robotik cerrahi üst ihtisasını 2013-2015 arasında Cleveland Clinic Glickman Üroloji ve Böbrek Enstitüsü’nde tamamlamış bir üroloji profesörüdür. Mesleki yaşamı boyunca 30.000’den fazla ameliyat gerçekleştirmiş olup bunların yaklaşık yarısı laparoskopik ve endoskopik ameliyatlardır. Hastalarını Medicana Ataşehir Hastanesi’nde kabul etmektedir.

Böbrek cerrahisi alanındaki yayınları arasında robotik parsiyel nefrektomi sonrası beş yıllık onkolojik sonuçlar (European Urology, 2016), böbrek fonksiyonunun korunması (BJU International, 2015) ve robotik nefroüreterektomide hasta pozisyonu değiştirmeyi gerektirmeyen basitleştirilmiş yaklaşım (European Urology, 2014) yer alır. Yayınların tam listesi akademik çalışmalar sayfasındadır.

Türkiye’nin her ilinden hasta kabul edilmektedir. Şehir dışından gelecek hastalar için yol, kalış süresi ve takip bilgileri şehir dışından gelen hastalar sayfasındadır. Randevu ve iletişim için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.

İlgili sayfalar

• Böbrek rehberi
• Böbrekte kitle (böbrek tümörü)
• Böbrek kanseri tedavi seçenekleri
• Robotik böbrek ameliyatı
• Robotik cerrahi nedir?
• Randevu ve iletişim
• Vaka çalışmaları

Şehrinize göre plan: Yol, İstanbul’da kaç gün kalmanız gerektiği, sondanın ne zaman alındığı ve kontrollerin kendi şehrinizde nasıl yürütüleceği her il için ayrı yazılı — Ankara, İzmir, Bursa, Antalya. Diğer iller için genel akış.