Kısa cevap
- Böbrek havuzunun idrar kanalına açıldığı yerdeki darlık çıkarılır ve bölge yeniden, geniş biçimde dikilir.
- Darlık kalıcı böbrek hasarına yol açabildiği için, böbrek fonksiyonu bozulmaya başlamışsa ameliyat gecikmeden yapılır.
- Karından 1 santimlik üç delikten girilir. İnce dikiş gerektiren bir ameliyat olduğu için robotik sistem burada belirgin kolaylık sağlar.
- Ameliyattan sonra böbrek ile mesane arasına geçici bir ince boru (stent) konur; genellikle birkaç hafta sonra çıkarılır.
Üreteropelvik bileşke darlığı, böbrekte toplanan idrarın idrar kanalına geçtiği noktanın dar olması durumudur. İdrar rahat boşalamadığı için böbrek havuzu genişler; buna hidronefroz denir. Pyeloplasti, bu dar bölgenin çıkarılıp geniş bir birleşme yapılması ameliyatıdır. Robotik pyeloplastide ameliyat, cerrahın konsoldan yönettiği robotik kollarla, karın duvarındaki küçük deliklerden yapılır.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Darlığınızın ameliyat gerektirip gerektirmediği; böbrekteki genişlemenin derecesi, böbreğin süzme fonksiyonu, şikâyetleriniz ve tekrarlayan enfeksiyon veya taş olup olmadığı birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Belirtileri neler?
- Yan ve bel ağrısı. Ağrı özellikle çok sıvı alındıktan sonra artabilir.
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ve ateşli enfeksiyon atakları.
- Böbrekte taş oluşumu.
- Bulantı ve kusma ile birlikte gelen ağrı atakları.
- Bazı hastalarda hiçbir şikâyet olmaz; darlık başka bir nedenle yapılan ultrasonda tesadüfen bulunur.
Ameliyat kararı nasıl veriliyor?
Her hidronefroz ameliyat gerektirmez. Önemli olan böbreğin gerçekten engel altında olup olmadığıdır. Bunu değerlendirmek için ultrason, tomografi veya MR görüntülemesinin yanı sıra böbreğin boşalmasını zamana karşı gösteren sintigrafi kullanılır. Ameliyat kararında üç şey belirleyicidir: şikâyetlerin varlığı, böbrek fonksiyonunun azalmaya başlaması ve enfeksiyon veya taş gibi ek sorunların ortaya çıkması. Fonksiyonu korunmuş, şikâyeti olmayan hastalarda aralıklı izlem seçilebilir.
Ameliyat adım adım nasıl yapılıyor?
- Genel anestezi verilir; karın gazla şişirilir ve robotik kollar yerleştirilir.
- Bağırsaklar ayrılarak böbrek havuzu ve idrar kanalının üst ucu ortaya konur.
- Darlığa dışarıdan bası yapan bir damar olup olmadığı kontrol edilir. Bazı hastalarda darlığın nedeni, idrar kanalının önünden geçen bir atardamardır.
- Dar segment kesilerek çıkarılır.
- İdrar kanalının ucu boyuna doğru açılır, genişlemiş böbrek havuzu uygun şekilde küçültülür.
- İki uç, geniş ve huni şeklinde bir ağız oluşturacak biçimde ince dikişlerle birleştirilir.
- Böbrek ile mesane arasına geçici bir stent yerleştirilir ve dikiş hattı tamamlanır.
- Bölgeye ince bir dren konur ve delikler kapatılır.
Ameliyattan sonra
- Ameliyat günü akşamı ayağa kaldırılırsınız; ertesi gün ağızdan beslenmeye başlanır.
- Taburculuk çoğunlukla ameliyattan sonraki 1-2 gün içinde olur.
- Mesane sondası ve dren ilk günlerde çıkarılır.
- Stent birkaç hafta boyunca kalır ve kısa bir işlemle çıkarılır. Stent dururken sık idrara çıkma ve yan ağrısı hissedilebilir; bu geçicidir.
- İlk dört hafta ağır kaldırmaktan uzak durulur.
- Darlığın açıldığının teyidi için stent çıktıktan sonra görüntüleme ve gerekiyorsa sintigrafi tekrarlanır.
Böbrek eski hâline döner mi?
Darlık giderildikten sonra böbrek havuzundaki genişleme genellikle azalır, ancak tamamen normale dönmesi beklenmez; önemli olan boşalmanın rahatlaması ve fonksiyonun korunmasıdır. Ameliyat öncesinde fonksiyon kaybı ne kadar azsa, korunan fonksiyon o kadar yüksek olur. Uzun süre engel altında kalmış ve fonksiyonu ileri derecede azalmış böbreklerde ameliyat fonksiyonu geri getirmeyebilir; bu nedenle kararın zamanında verilmesi önemlidir.
Sık sorulan sorular
Ameliyat ne kadar sürüyor?
Robotik pyeloplasti genellikle iki saat civarında sürer. Daha önce aynı bölgeden ameliyat olmuş hastalarda süre uzar.
Hidronefrozum var ama hiçbir şikâyetim yok, ameliyat olmak zorunda mıyım?
Zorunlu değil. Böbrek fonksiyonu korunmuşsa ve enfeksiyon veya taş gibi bir sorun yoksa aralıklı görüntülemeyle izlenebilirsiniz. İzlemde fonksiyon azalmaya başlarsa ameliyat gündeme gelir.
Darlık tekrar oluşur mu?
Az sayıda hastada birleşme yerinde yeniden darlık gelişebilir. Bu nedenle ameliyat sonrası görüntüleme takibi yapılır. Tekrarlayan darlıkta balonla genişletme veya ameliyatın yenilenmesi seçenekleri vardır.
Balonla genişletme yeterli olmaz mı?
Bazı hastalarda endoskopik yöntemler denenebilir, ancak dar segmentin çıkarılıp yeniden dikildiği ameliyatın kalıcılığı daha yüksektir. Bu yüzden uygun hastalarda ameliyat tercih edilir.
Stent ne zaman çıkarılıyor? Ağrıtır mı?
Genellikle ameliyattan birkaç hafta sonra, kısa bir endoskopik işlemle çıkarılır. İşlem kısadır. Stent dururken sık idrara çıkma ve yan ağrısı hissedilmesi olağandır ve stent alınınca geçer.