Testis kanserinde RPLND: lenf bezi ameliyatı

Testis kanseri genç erkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir ve tedaviye yanıtı yüksektir. Tedavinin başarısı, lenf bezlerinin doğru değerlendirilmesine ve gerektiğinde eksiksiz çıkarılmasına bağlıdır. Bu sayfa RPLND ameliyatının ne olduğunu, kimlere yapıldığını ve nelere dikkat edildiğini anlatır.

Retroperiton nedir, lenf bezleri neden oradadır?

Testisler anne karnındaki gelişim sırasında karın içinde oluşur ve doğumdan önce aşağı iner. Lenf drenajı bu nedenle kasıkta değil, karnın arka duvarındadır. Testis kanseri yayılmaya başladığında ilk durağı bu bölgedeki, ana atardamar ve ana toplardamarın çevresini saran lenf bezleridir.

Tümör sağ testisten kaynaklandığında ağırlıklı olarak ana toplardamarın çevresindeki, sol testisten kaynaklandığında ana atardamarın çevresindeki bezler tutulur. Ameliyatın sınırları bu haritaya göre belirlenir.

RPLND kimlere yapılır?

• Birincil RPLND. Seminom dışı testis tümörlerinin bir bölümünde, tanı anında lenf bezleri büyümüşse veya belirli risk özellikleri varsa kemoterapi yerine doğrudan ameliyat seçilebilir.
• Kemoterapi sonrası RPLND. Kemoterapi sonrasında tümör belirteçleri normale döndüğü hâlde görüntülemede kitle kalmışsa, bu kitlenin çıkarılması gerekir. Kalan dokunun ölü doku mu, olgun teratom mu, yoksa canlı tümör mü olduğu ancak patolojiyle anlaşılır.
• Nüks durumunda. Takip sırasında bölgede yeniden büyüme saptanan hastalarda ameliyat gündeme gelebilir.

Karar, tümörün tipine, evresine, tümör belirteçlerine (AFP, beta-hCG, LDH) ve görüntüleme bulgularına göre verilir. Her hastaya aynı yol uygulanmaz.

Ameliyat nasıl yapılır?

Ameliyatta karnın arka duvarına ulaşılır ve ana atardamar ile ana toplardamarın çevresindeki lenf bezleri, önceden belirlenmiş sınırlar içinde çıkarılır. Damarların üzeri ve arkası dahil olmak üzere bölge temizlenir.

Kemoterapi sonrası yapılan ameliyatlarda doku sertleşmiş ve damar duvarına yapışmış olabilir. Bu vakalarda ana toplardamarın bir bölümünün çıkarılması veya ana atardamarın onarılması gerekebilir. Ameliyat bu yönüyle damar cerrahisiyle iç içedir.

Uygun hastalarda ameliyat laparoskopik veya robotik yolla yapılabilir. Kemoterapi sonrası büyük ve damara yapışık kitlelerde açık cerrahi tercih edilir.

Sinir koruyucu teknik ve doğurganlık

Meni boşalmasını sağlayan sinirler bu bölgede, çıkarılan lenf bezlerinin arasından geçer. Bu sinirlerin zarar görmesi, orgazm sırasında meni gelmemesine (retrograd veya kuru boşalma) yol açar; cinsel istek ve sertleşme etkilenmez ancak doğal yoldan çocuk sahibi olmak zorlaşır.

Uygun vakalarda bu sinirler ayrı ayrı bulunup korunabilir. Korunabilirlik, hastalığın yaygınlığına ve kitlenin sinirleri sarıp sarmadığına bağlıdır. Ameliyat öncesinde sperm dondurma seçeneğinin konuşulması önerilir.

Kalp damar cerrahisi deneyimi neden önemli?

Kemoterapi sonrası RPLND, ürolojik onkolojinin damar cerrahisine en çok yaklaştığı ameliyatlardan biridir. Kitle ana atardamarı veya ana toplardamarı sarmışsa, damarın serbestleştirilmesi, gerektiğinde bir bölümünün çıkarılıp onarılması gerekir.

Prof. Dr. Oktay Akça, üroloji uzmanlık eğitiminden önce kalp ve damar cerrahisi eğitimi almıştır. Bu geçmiş, büyük damar tutulumu olan testis tümörü ameliyatlarında doğrudan karşılık bulur. Aynı yetkinlik, böbrek kanserinin ana toplardamara uzandığı vena kava tümör trombüsü ameliyatlarında da geçerlidir.

Ameliyattan sonra

Hastanede kalış ameliyatın kapsamına göre değişir. Bağırsak hareketlerinin normale dönmesi birkaç gün alabilir. Çıkarılan dokunun patoloji sonucu, sonraki tedavinin gerekip gerekmediğini belirler: ölü doku veya olgun teratom çıkarsa genellikle ek tedavi gerekmez, canlı tümör hücresi görülürse ek kemoterapi gündeme gelebilir.

Bu ameliyatı kim yapıyor?

Retroperitoneal lenf nodu diseksiyonu, Prof. Dr. Oktay Akça tarafından Medicana Ataşehir Hastanesi’nde uygulanmaktadır. Robotik cerrahi üst ihtisasını 2013-2015 arasında Cleveland Clinic Glickman Üroloji ve Böbrek Enstitüsü’nde tamamlamış, üroloji uzmanlığından önce kalp ve damar cerrahisi eğitimi almıştır. Mesleki yaşamı boyunca 30.000’den fazla ameliyat gerçekleştirmiş olup bunların yaklaşık yarısı laparoskopik ve endoskopik ameliyatlardır.

Yayın listesi akademik çalışmalar sayfasındadır. Türkiye’nin her ilinden hasta kabul edilmektedir; şehir dışından gelecekler için şehir dışından gelen hastalar sayfasına, randevu için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

RPLND her testis kanseri hastasına yapılır mı?

Hayır. Erken evrede ve risk özellikleri düşük olan birçok hastada yakın takip veya kemoterapi yeterlidir. Ameliyat, lenf bezlerinin büyüdüğü, kemoterapi sonrası kitle kaldığı veya nüks saptanan durumlarda gündeme gelir.

Ameliyat çocuk sahibi olmamı engeller mi?

Ameliyatın doğurganlığı etkileyen yönü, meni boşalmasını sağlayan sinirlerdir. Uygun vakalarda bu sinirler korunabilir. Korunamadığında meni dışarı gelmez; bu durumda tüp bebek yöntemleriyle çocuk sahibi olmak mümkün olabilir. Ameliyat öncesinde sperm dondurmanın konuşulması önerilir.

Kemoterapi sonrası kitle kaldıysa mutlaka ameliyat gerekir mi?

Tümör belirteçleri normale döndüğü hâlde görüntülemede kitle kalmışsa, kalan dokunun ne olduğu ancak çıkarılıp patolojiye gönderilerek anlaşılır. Ölü doku, olgun teratom ve canlı tümör görüntülemede birbirinden güvenilir biçimde ayrılamaz. Bu nedenle belirli bir boyutun üzerindeki kalıcı kitlelerde ameliyat önerilir.

Bu ameliyat kapalı yöntemle yapılabilir mi?

Uygun hastalarda laparoskopik veya robotik yaklaşım mümkündür. Kemoterapi sonrası, kitlenin büyük olduğu ve damarlara yapıştığı vakalarda açık cerrahi tercih edilir.

Lenf bezleri ana damarları sarmışsa ameliyat yapılabilir mi?

Evet, ancak bu ameliyat damar cerrahisi tekniği gerektirir. Gerektiğinde ana toplardamarın bir bölümü çıkarılabilir veya damar onarılabilir. Bu nedenle ameliyatın bu konuda deneyimli bir ekipçe yapılması önemlidir.

İlgili sayfalar

• Testis ve penis hastalıkları
• Böbrek kanserinde vena kava tümör trombüsü
• Robotik cerrahi
• Prof. Dr. Oktay Akça hakkında

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz ve muayenenin yerini tutmaz.